Një studim i ri shkencor sugjeron se norma e njohur e zëvendësimit të popullsisë prej 2.1 fëmijësh për grua mund të jetë e pamjaftueshme për të garantuar mbijetesën afatgjatë të shoqërive njerëzore.
Hulumtimi, i kryer nga Takuya Okabe dhe kolegët e tij dhe i publikuar në vitin 2025 në revistën shkencore PLOS One, tregon se për shkak të luhatjeve të rastësishme në lindje dhe vdekje – të njohura si “stokasticitet demografik” – pragu real i mbijetesës së popullsisë mund të jetë dukshëm më i lartë.
Sipas studimit, niveli i rrezikut për zhdukje rritet veçanërisht në popullsi të vogla, ku këto luhatje kanë ndikim më të madh. Në këto raste, norma e lindshmërisë që garanton stabilitet afatgjatë mund të shkojë deri në rreth 2.7 fëmijë për grua.
Autorët paralajmërojnë se shumë vende që sot synojnë ose mezi arrijnë normën 2.1 mund të përballen me rënie të vazhdueshme të popullsisë në të ardhmen, nëse nuk merren parasysh këto faktorë statistikë dhe biologjikë.
Studimi hap një debat të ri mbi politikat demografike dhe sfidat që lidhen me plakjen e popullsisë, emigracionin dhe planifikimin afatgjatë shoqëror.
