Hëna e plotë e radhës do të jetë superhëna e nëntorit, e njohur si “Hëna e Kastorit”, që do të ngrihet në shenjën e Demit në të njëjtën periudhë me kulmin e shiut të meteorëve Tauridë, përpara se të fillojë shiu popullor i meteorëve Leonidë i vitit 2025.
Sipas Almanakut, kjo superhënë do të afrohet më shumë me Tokën sesa çdo hënë e plotë tjetër e këtij viti – në një distancë prej 221,817 miljesh (rreth 357,000 km). Ajo është e dyta nga tre superhënat e njëpasnjëshme të vitit 2025.
Ndërsa superhëna e Kastorit zbret drejt horizontit, ajo do të duket më e madhe dhe më portokalli, një pamje që përkon me atmosferën e vjeshtës. Megjithatë, kjo ngjyrë portokalli është një iluzion optik, që ndodh sepse drita e hënës kalon përmes një pjese më të trashë të atmosferës së Tokës kur ajo është afër horizontit.
Hëna e plotë e Kastorit do të ngrihet në të njëjtën natë që kulmon shiu jugor i meteorëve Tauridë, i ndjekur nga kulmi i Tauridëve veriorë një javë më vonë, dhe më pas nga Leonidët – një prej spektakleve më të bukura qiellore të nëntorit.
Kur është hëna e plotë e radhës në 2025?
Hëna e plotë e radhës do të jetë më 5 nëntor 2025 (e mërkurë), me ndriçim maksimal në orën 8:19 të mëngjesit (ET). Ashtu si “Hëna e Korrjes” e tetorit, ajo do të ngrihet afër të njëjtës orë për disa net radhazi, përfshirë edhe atë të së martës.
Çfarë është një superhënë?
Një superhënë ndodh kur orbita e hënës është më afër Tokës në të njëjtën kohë që ajo është e plotë. Sipas NASA-s, kur ndodhet rreth 226,000 milje (rreth 364,000 km) larg Tokës, hëna e plotë duket më e ndritshme dhe më e madhe se zakonisht – prej nga vjen edhe emri “superhënë”.
Për shkak të afërsisë, superhënat krijojnë iluzionin e madhësisë dhe ndriçimit më të lartë.
Ato zakonisht ndodhin 3 ose 4 herë radhazi. Cikli i këtij viti filloi në shtator dhe përfundon në janar 2026; cikli tjetër i superhënave do të rikthehet në nëntor 2026.
Pse quhet “Hëna e Kastorit”?
Sipas Farmer’s Almanac, hëna e plotë e nëntorit shënon periudhën kur bien dëborat e para në veriun e SHBA-së dhe Kanadasë, ndërsa gjethet e vjeshtës kanë rënë. Shfaqja e ngricës në bar u tregon kastorëve se është koha të ndërtojnë dambat e tyre përpara ngrirjes së tokës.
“Hëna e Kastorit” është një shenjtim sezonal që tregon afrimin e dimrit. Historikisht, kjo periudhë lidhej edhe me sezonin e kurthimit të kastorëve, për shkak të lëkurës së tyre të trashë e të përshtatshme për dimër.
Emrat e hënave të plota kanë origjinë nga folklori i hershëm indian, kolonial amerikan dhe europian, sipas Almanakut.
Fazat aktuale të hënës:
🌑 Hëna e Re: 21 tetor
🌓 Gjysmëhëna e Parë: 29 tetor
🌕 Hëna e Plotë: 5 nëntor
🌗 Gjysmëhëna e Fundit: 12 nëntor
🌑 Hëna e Re: 20 nëntor
🌓 Gjysmëhëna e Parë: 28 nëntor
