Studiuesit kanë zbuluar një botë të pazakontë që mund të ndihmojë në kuptimin e origjinës së jetës në planetin tonë. “Qyteti i Humbur” – një fushë e gjerë kullash minerale mbi 2,300 metra nën nivelin e detit – është një sistem hidrotermal unik që ka ekzistuar për më shumë se 120,000 vjet.
Ndodhur në shpatet e një mali nënujor përgjatë Kreshtës së Mes-Atlantikut, kjo zonë është larg çdo ndikimi njerëzor dhe ofron një ekosistem të ruajtur që mund të ngjajë me kushtet e Tokës së hershme. Në këtë vend, jeta mikrobike lulëzon në mungesë të dritës së diellit dhe oksigjenit, duke u ushqyer me metan dhe hidrogjen të prodhuar nga reaksionet kimike mes ujit të detit dhe shkëmbinjve të mantelit.
Ky sistem nuk mbështetet në nxehtësinë vullkanike, siç ndodh zakonisht me burimet hidrotermale, por në energjinë kimike që lëshohet nga thellësitë e Tokës – një tipar që ka zgjuar interes të madh për kërkimet mbi jetën në trupa të tjerë qiellorë si Enceladus apo Europa, hëna të akullta të Sistemit Diellor.
Megjithëse “Qyteti i Humbur” nuk përmban burime minerale të vlefshme, zonat përreth përmbajnë sulfide polimetalike të kërkuara nga industria elektronike. Kjo ka ngritur shqetësime për operacionet e ardhshme të minierave në det të thellë, të cilat mund të dëmtojnë ekosistemet delikate të zonës, edhe pa ndërhyrë drejtpërdrejt në burimet hidrotermale.
Për të mbrojtur këtë pasuri të rrallë natyrore, Qyteti i Humbur është shpallur Zonë Ekologjikisht ose Biologjikisht të Rëndësishme nga Konventa për Diversitetin Biologjik, ndërsa UNESCO po shqyrton mundësinë e përfshirjes së tij në listën e Trashëgimisë Botërore.
Zbulimi i këtij vendi të jashtëzakonshëm është një kujtesë e fuqishme e mrekullive të padukshme të planetit tonë dhe rëndësisë së ruajtjes së tyre për brezat që vijnë.
